Resultaten 2013

Resultaten 2013 Pilot Stages in Zuid
De pilot Stages in Zuid heeft in het schooljaar 2012 – 2013 een vervolg gekregen. De bevindingen zijn ook deze keer beschreven in een vertrouwelijk Eindrapport 2013. Met ruim 60 jongeren van Roc’s is contact geweest waarvan ongeveer 35 jongeren zijn begeleid en bemiddeld naar een leerzame stageplek. Deelname aan Stages in Zuid heeft, aldus deze jongeren, een belangrijk verschil gemaakt.

Opnieuw heeft het project belangrijke knelpunten gesignaleerd en zijn er suggesties voor (kwaliteits)verbetering gedaan (zie onder). Deze zijn voorgelegd aan de Roc’s in Amsterdam en besproken met de betrokken stedelijke wethouders, dhr. P. Hilhorst en mevr. A. Van Es.

Het stageproject heeft geleid tot een verdieping en verbreding van de vele aspecten van stageproblematiek op Mbo scholen in Amsterdam. Er is veel meer inzicht ontstaan in de oorzaken van stageproblematiek; hoe het komt dat leerlingen geen stageplaats hebben of tijdens de stage uitvallen en daarna stageloos zijn.

Opvallend dit jaar is dat leerlingen regelmatig al heel lang geen stageplek hebben, vaak langer dan anderhalf maand, en tevens dat zij soms halverwege de stageperiode nog aan het zoeken zijn, met een uitschieter van een leerling die een hele periode geen stageplek heeft. Net als vorig jaar is opnieuw gebleken dat bijna alle deelnemers door de school de stagemarkt opgestuurd zijn met een c.v. dat te weinig onderscheidend is en afbreuk doet aan hun persoonlijkheid en mogelijkheden.

Veel stageproblematiek is in het pilotjaar al beschreven en gedurende dit project weer bevestigd. Het is een persoonlijke tragedie als een leerling graag een stageplek wil, er veel voor heeft gedaan, maar er door een gebrek aan ondersteuning van de school niet in slaagt die plek te bemachtigen en steeds verder in het nauw komt.

Rode draad in de rapportage van 2012 – 2013 is het signaal dat de positie van leerlingen uiterst kwetsbaar en zwak is zodra het mis gaat rondom de stage: de gevolgen zijn voor rekening van de leerlingen, die in moeilijke omstandigheden niet kunnen overzien wat hun rechten zijn, en in een neerwaartse spiraal terecht komen terwijl de school geen of onvoldoende verantwoordelijkheid neemt om een leerling aan een stageplek te helpen of gedurende de stage te begeleiden, terwijl daar een wettelijke basis voor is.

Onthutsend is dat het niet hebben van een stageplaats kan leiden tot het uitschrijven van de opleiding, terwijl de school volgens de wet- en regelgeving extra ondersteuning moet bieden als het de leerling zelf niet lukt, en zorg moet dragen voor een passende stageplek. Dat geldt ook in speciale gevallen wanneer een leerling tussentijds uitvalt op een stageplek want juist dan is de hulp van de school voor een leerling meer dan nodig om door een moeilijke periode heen te komen. Dankzij ondersteuning van Stages in Zuid zijn uitschrijvingen van leerlingen voorkomen en zijn door deze leerlingen hun stage alsnog met goed gevolg afgesloten. Zonder dit ingrijpen was de gemeente Amsterdam opgezadeld met een jongere die zonder diploma en met een schuldenlast de maatschappij wordt ingestuurd.

Eindconclusie
Duidelijk is opnieuw geworden dat leerlingen in de huidige situatie op scholen buiten de boot vallen als het om hun stage gaat, een belangrijk onderdeel van hun opleiding. In Amsterdam is dat op sommige instellingen soms 40 – 50% van de onderwijstijd. Dat leerlingen niet op tijd op stage gaan, terwijl ze zelf heel graag willen starten maar het henzelf niet lukt, is een uiterst ontmoedigende situatie. Het is prima wanneer leerlingen in eerste instantie moeten zorg dragen voor een stageplek, maar daar zit een grens aan; scholen zijn dan verplicht om extra begeleiding en ondersteuning aan te bieden. Er zal duidelijkheid hierover moeten komen zodat scholen gaan beseffen dat ze een wettelijke verantwoordelijkheid hebben om zorg te dragen voor een passende bpv plek.

Uit het pilotjaar waren al een aantal casussen bekend waarin jongeren op serieuze problemen zijn gestuit als gevolg van hun stage en hun opleiding. De gevolgen zijn in een aantal gevallen zeer ernstig geweest voor hun toekomst, of zouden dat zonder inbreng van Stages in Zuid zijn geweest. Behalve dat in deze gevallen de scholen hun plichten niet of in onvoldoende mate na komen, kennen leerlingen hun rechten niet en komen daar dan ook niet voor op. In het geval van de betrokken jongeren zijn ze daar ook niet goed over geïnformeerd op een wijze die je van een instelling mag verwachten. Maar zelfs wanneer jongeren wel in het verweer kwamen, leidde dat onbevredigende resultaten. De vraag is hoeveel zelfredzaamheid in dergelijke situaties verwacht kan worden van leerlingen die onvoldoende zelfstandig zijn om processen te kunnen overzien, en onvoldoende vaardig zijn om zich te uiten, en waar bovendien afhankelijkheid van de leerling van een school om een diploma te krijgen ook nog eens in de weg staat.

Wanneer leerlingen het recht op onderwijs en begeleiding wordt onthouden en leerlingen geconfronteerd worden met een serieuze studievertraging of zelfs worden uitgeschreven zonder dat alle feiten getoetst zijn en een zorgvuldige afweging van alle belangen plaatsvindt, dan ligt daar een taak voor de politiek om op te pakken omdat kennelijk andere toezichthoudende maatregelingen niet toereikend zijn geweest om dergelijke misstanden te voorkomen. Behalve dat jongeren geen zicht meer hebben om een diploma te halen, gaan ze gebukt onder grote schulden in verband met de terugbetaling van de prestatiebeurs, en gevoelens van frustratie en onrechtvaardigheid.

De opbrengst van het stageproject 2012 – 2013 moet zijn dat afgerekend gaat worden met het grote misverstand op scholen dat de leerling zelf verantwoordelijk is voor de stageplek. Want dan pas kan de basis gelegd worden voor een nieuwe periode waarin alle inzichten van twee jaar Stages in Zuid kunnen resulteren in een kwaliteitsaanpak van niet alleen de stage maar ook de leerbanen (Bbl trajecten).

Conclusies zijn weliswaar gebaseerd op de ervaringen van een relatief kleine groep leerlingen uit het Mbo, echter nadrukkelijk moet hierbij vermeld worden dat het stagezoekproces, de matching, de begeleiding tijdens de stage op dezelfde wijze plaatsvindt voor alle andere klasgenoten. En dat het aannemelijk is dat de ervaringen van de deelnemers aan Stages in Zuid exemplarisch zijn voor andere leerlingen. 


Vervolg en suggesties n.a.v. project Stages in Zuid 2012 – 2013 

Op basis van de bevindingen van afgelopen jaar zijn er een aantal nieuwe suggesties aan te geven om de kansen op een passende stage voor jongeren te vergroten, de kwaliteit van stages te verhogen en iets te doen aan andere problemen (uitschrijving/klachten) die zichtbaar werden. De stedelijk wethouder onderwijs (P. Hilhorst) is, in het kader van Aanval op de Uitval, gesprekspartner van de ROC’s. Deze suggesties zijn daarom in november 2013 in een bestuurlijk gesprek aan hem voorgelegd. Bij dit gesprek was ook de stedelijk wethouder werkgelegenheid (A. van Es) aanwezig.

1. Organiseer een bijeenkomst waarbij onderwijsinspectie, de SBB en de opleidingen de wettelijke kaders en de verantwoordelijkheden bespreken qua stagebegeleiding, mede met als context de situatie van uitschrijving als er geen stageplek wordt gevonden en de gemeentelijke inzet op vsv en jeugdwerkloosheid. 

2. Zorg voor meer inzicht in achterliggende problematiek (sturen op kwaliteit in plaats van kwantiteit) 

3. Onderzoek de praktijk die leeft rond uitschrijving 

4. Vraag ROC’s (en SBB) meer aandacht te geven aan rollen en verantwoordelijkheden en aan de verplichtingen in het BPV-protocol

5. Adviseer SBB en ROC’s om meer structureel, periodiek af te stemmen om de kwaliteit van stageplekken te verhogen en vraag/aanbod beter af te stemmen. 

6. Adviseer SBB om leerwerkplekken te organiseren voor kwetsbare leerlingen; bedrijven die net wat extra ondersteuning kunnen bieden. 

7. Creëer een onafhankelijk punt waar leerlingen met hun klachten terecht kunnen (of zoek aansluiting bij de gemeentelijke ombudsman) en zorg dat dit voldoende aan leerlingen wordt gecommuniceerd.

Wilt u een toelichting op deze punten ontvangen in pdf?
Neem dan contact op met Stages in Zuid.

Reacties gesloten